Je weet precies wat er anders zou moeten. Je partner zou duidelijker mogen zijn. Je stiefkind zou meer rekening met je kunnen houden. De andere ouder zou afspraken gewoon moeten nakomen. Misschien heb je daar ook gelijk in. Toch kun jij die verandering niet afdwingen.

Wat je wél hebt, is invloed op wat jij opmerkt, wat je kiest en wat je doet. Op wat een ander doet heb je die niet, en ook niet op welke gedachte of welk gevoel er in jou opkomt. Dat is geen reden om je machteloos te voelen. Het is de plek waar je ruimte en invloed hebt.

Ik heb lang gedacht dat als iets mij raakte, ik daar iets mee moest. Als ik me buitengesloten voelde, moest ik mijn plek vinden. Als ik irritatie voelde, moest de situatie anders. Wat mij uiteindelijk verder hielp, was ontdekken dat niet alles wat je denkt of voelt om een oplossing vraagt. Kun je dit niet veranderen dan veroorzaakt dit vaak problemen in een samengesteld gezin.

Waarom rust zo moeilijk te halen is op de verkeerde plek

Het is verleidelijk om te denken: als mijn partner anders reageert, als mijn stiefkind zich anders gedraagt, als het rustig wordt met de andere ouder, dán krijg ik ook rust. En soms is het gedrag van een ander ook echt lastig, pijnlijk of grensoverschrijdend. Dat valt niet weg te poetsen.

Maar zo wordt je welzijn afhankelijk van dingen waar je niet over gaat. Als het thuis goed gaat, voel ik me goed. Als een kind mij afwijst, voel ik me buitenstaander. Als de andere ouder iets doet, ben ik van slag. Als mijn partner me begrijpt, is mijn plek veilig. Dat is uitputtend, en het houdt je afhankelijk van omstandigheden die niet van jou zijn. Je legt je geluk toch niet in handen van een ander?

Invloed is iets anders dan schuld

Wanneer ik zeg dat verandering bij jou begint, bedoel ik niet dat het probleem door jou is veroorzaakt. Ook je partner heeft verantwoordelijkheid, en jij hoeft diens deel niet te dragen. Het begint bij jou. Dat is iets anders dan: het ligt aan jou.

Het betekent dat jij niet machteloos hoeft te wachten. Waarom het in een samengesteld gezin zo vaak schuurt, lees je in het artikel ‘Wat is een samengesteld gezin? En waarom werkt het anders dan een kerngezin’.

Waar heb je geen invloed op, en waar wel?

Je kunt niet bepalen wat je stiefkind doet, wat de andere ouder doet en wat je partner denkt. Je kunt ook niet bepalen welke gedachte er ineens in je hoofd verschijnt of welk gevoel een situatie bij je oproept.

Je kunt wél leren opmerken wat er in jou gebeurt. Onderscheiden waar je invloed hebt en waar niet. Ruimte maken voor ongemakkelijke gedachten en gevoelens. Kiezen wat voor jou belangrijk is, en daarnaar handelen, ook als het schuurt.

Hoe verander je je eigen reactie?

Je reactie verander je niet in één keer. Je doorloopt, in mijn eigen Liefde vraagt moed methode, steeds opnieuw vijf stappen.

1. Zien

Eerst kijken naar het concrete moment. Wat gebeurde er feitelijk? Welke gedachten kwamen op, wat voelde je en wat deed je automatisch? Nog niets oplossen. Wie meteen naar een plan springt, mist vaak het patroon dat hij of zij de volgende keer opnieuw meeneemt.

2. Begrijpen

Wat hoort bij de dynamiek van een samengesteld gezin en wat voegt jouw eigen verhaal eraan toe? Gaat dit over een praktische afspraak, over jouw plek of over een verantwoordelijkheid die nooit helder is verdeeld? Hier onderscheid je een feit van een voorspelling van je hoofd.

3. Kiezen

Wie wil jij in deze situatie zijn? Welke waarde is belangrijk: respect, rust, eerlijkheid, verbinding of ruimte? Een keuze gaat niet alleen over wat prettig voelt. Je kunt een grens stellen en je daar toch schuldig bij voelen. Je kunt iets laten liggen en nog steeds onrust ervaren.

4. Toepassen

De keuze wordt zichtbaar in gedrag. Eén heldere zin. Een taak die terugkomt bij wie hem hoort. Een partner die gevraagd wordt verantwoordelijkheid te nemen. Of bewust niet reageren. Hier vraagt liefde moed: je doet iets anders dan je automatische patroon.

5. Verankeren

Terugkijken. Wat deed ik, wat was het effect en wat wil ik een volgende keer bijstellen? Verandering groeit door herhaling, niet door één perfecte reactie.

Thuiskomen bij jezelf

Het samengestelde gezin blijft veranderen. Kinderen worden ouder, regelingen verschuiven en het zal opnieuw schuren. Thuiskomen betekende voor mij niet dat alles in ons gezin eindelijk goed ging. Het betekende dat ik mezelf niet meer steeds hoefde kwijt te raken wanneer het schuurde.

Niet omdat iedereen om je heen eindelijk doet wat jij nodig hebt, maar omdat jij jezelf niet meer verlaat wanneer het schuurt.

Wil je deze vijf stappen leren toepassen op jouw eigen momenten? In het traject Thuiskomen maken we zichtbaar wat er bij jou gebeurt en oefenen we met keuzes die je ook kunt volhouden. Er is een route voor stiefmoeders, stiefvaders en stellen in een samengesteld gezin.